1.2 Waarom WKK?

Het zou onjuist zijn te denken dat WKK een nieuwe techniek is.
Reeds meer dan 100 jaar geleden werden de eerste WKK-installaties in Duitsland gebouwd.
De reden dat in de eerste helft van deze eeuw mensen kozen voor WKK was dat de elektriciteitsvoorziening of in hun streek nog niet aanwezig was, of dat de elektriciteitsvoorziening te zwak of onvoldoende betrouwbaar was. Met name het onbetrouwbaar zijn van de elektriciteitsvoorziening was voor een aantal industriële bedrijven een belangrijke reden tot het installeren van een WKK-installatie.

Momenteel is echter de betrouwbaarheid van de openbare elektriciteitsvoorziening erg hoog. Een aantal industriële bedrijven en een aantal instellingen (o.a. ziekenhuizen) hebben een noodstroomaggregaat geïnstalleerd om in geval van een storing van het openbare elektriciteitsnet toch de noodzakelijke delen van het bedrijf van elektriciteit te kunnen voorzien. Deze noodstroomaggregaten zijn alleen in geval van storing in bedrijf en dragen dus niet substantieel bij tot de elektriciteitsvoorziening. De cruciale vraag is dan ook: "waarom nog WKK toepassen?".

De reden dat toepassing van WKK, mits op een juiste wijze toegepast op de juiste plaats, overwogen dient te worden, is dat WKK voordelen kan hebben ten opzichte van "gescheiden opwekking" op vlak van:

1. Energie
2. Ecologie
3. Economie

De verhouding tussen "gescheiden opwekking" en WKK wordt op elk van deze drie domeinen kort toegelicht.

Energie

Als tegenwoordig over "een energiebeleid voor de toekomst" wordt gesproken, heeft een dergelijk energiebeleid meestal als prioriteit "het terugdringen van het verbruik van primaire energiebronnen". De impact van energiegebruik is immers tweeledig. Enerzijds worden energiedragers onttrokken aan het milieu, meer specifiek de fossiele brandstoffen. Hoewel de meeste vooruitzichten nog een grote reserve voorzien, zal men ooit geconfronteerd worden met de eindigheid van de niet-hernieuwbare energiebronnen. Daarnaast heeft het verbruik van fossiele brandstoffen de uitstoot van broeikasgassen en verzurende emissies tot gevolg.

Beide elementen rechtvaardigen een beleid inzake rationeel energiegebruik. Hoewel ook WKK een aanbodtechnologie is en gebruik maakt van fossiele brandstoffen, heeft vorige paragraaf reeds duidelijk aangetoond dat door toepassing van WKK een aanzienlijke hoeveelheid energie bespaard kan worden.

Ecologie

Omdat elk energieverbruik een bijkomende milieubelasting betekent, kan WKK, waarmee op primaire energie wordt bespaard, een milieuvriendelijke technologie genoemd worden. Met name op het gebied van emissies van schadelijke stoffen kan WKK een kleinere belasting voor het milieu betekenen dan het geval is bij "gescheiden opwekking".

Energiebesparing betekent een minderverbruik van brandstoffen en leidt tot een evenredige vermindering van de CO2-uitstoot, indien in de situatie vóór en ná de besparingsmaatregel dezelfde brandstoffen gebruikt worden. Dit laatste is voor WKK niet het geval en voor het eindresultaat is een nogal bewerkelijke berekening nodig, waarbij volgende factoren van belang zijn:

1. voor de WKK: brandstof, elektrisch en thermisch rendement;
2. voor gescheiden warmteopwekking: brandstof en rendement;
3. voor gescheiden elektriciteitsopwekking moet een keuze gemaakt worden welke elektriciteitsproductie als vergelijking genomen wordt.

Hoofdstuk 2 bespreekt in extenso de diverse WKK-technologieën; hoofdstuk 3 behandelt het begrip kwaliteit van WKK in vergelijking met gescheiden productie.

Economie

Hoewel vanuit energetisch en ecologisch oogpunt de toepassing van WKK in een aantal gevallen duidelijk voordelen biedt boven gescheiden opwekking, is de economische rendabiliteit van een WKK-installatie de doorslaggevende factor die leidt tot het al dan niet toepassen van WKK.

Hoewel de energieprijzen laag zijn, en energiebesparing bijgevolg financieel minder aantrekkelijk is, kunnen WKK-projecten tot een aanvaardbare rendabiliteit komen.

Hoofstuk 6 behandelt de economische omgeving waarin WKK zich situeert.